اگه تا حالا با ابزارهای هوش مصنوعی مثل چتباتها یا تولیدکنندههای عکس کار کرده باشی، حتماً دیدی که بعضی وقتا اصلاً اون چیزی که میخواستی رو بهت نمیدن. درسته؟ مثلاً یه چیزی میپرسی، اونا یه جواب کلی و به درد نخور تحویلت میدن.
راستش رو بخوای، مشکل از هوش مصنوعی نیست! مشکل از ماست که بلد نیستیم درست باهاش حرف بزنیم. ترفند های خفن برای پرامپت نویسی دقیقاً همینجاست که به کمکت میان. پرامپت نویسی (Prompt Engineering) یه جور هنره. مثل این میمونه که بلد باشی چطور یه دستور پخت عالی بنویسی تا هوش مصنوعی هم بتونه بهترین غذا رو برات درست کنه. هدف ما چیه؟ اینکه بتونیم کاری کنیم هوش مصنوعی یه خروجی خفن و منحصربهفرد بهمون بده. پس اگه دنبال ترفند های خفن برای پرامپت نویسی هستی، این مقاله از سایت رامون طالع رو تا آخر بخون که قراره کلی چیز یاد بگیری!
عنوان های این مقاله
ساختار جادویی پرامپتها

هر پرامپت قویای که میبینی، از یه فرمول ساده ولی خیلی مهم پیروی میکنه. اگه این ساختار رو یاد بگیری، دیگه نصف راه رو رفتی. این چهار تا بخش، مهمترین ترفند های خفن برای پرامپت نویسی چت جی پی تی هستن:
۱. نقش (Persona) رو مشخص کن!
این اولین و یکی از مهمترین ترفند های خفن برای پرامپت نویسی هست. هوش مصنوعی مثل یه بازیگره که آماده است هر نقشی رو بازی کنه. تو باید بهش بگی که نقشش چیه؟
- بگو: «تو یه متخصص SEO با ۱۰ سال تجربهای.» یا «تو یه طنزپرداز ایرانی هستی که با لحن شوخ مینویسی.»
- نتیجهاش چیه؟ وقتی نقش رو مشخص میکنی، مدل لحن، دانش و زاویه دیدش رو به اون نقش تغییر میده. این یعنی پاسخهای تخصصیتر و جذابتر.
۲. وظیفه (Task) رو شفاف بگو!
دقیقاً مشخص کن که ازش چی میخوای. از دستورات مبهم و کلی دوری کن.
- بگو: «یه مقاله ۵۰۰ کلمهای درباره فواید یادگیری زبان بنویس.»
- نگو: «یه چیزی در مورد زبان بگو.»
- ترفند های خفن برای پرامپت نویسی میگن وظیفه باید یه عمل باشه: بنویس، تحلیل کن، مقایسه کن، خلاصه کن، و…
۳. زمینه (Context) رو کامل بده!
هر اطلاعاتی که مدل برای انجام کار نیاز داره، تو این بخش جا میگیره. این اطلاعات به هوش مصنوعی عمق میده.
- مثلاً: «این مقاله رو برای جوانهای دانشجو بنویس که وقت زیادی ندارن و دنبال سریعترین روش یادگیری هستن.»
- الهام از SEO: اگه داری یه مقاله SEO مینویسی، میتونی بگی: «هدف این مقاله، رتبه گرفتن برای ترفند های خفن برای پرامپت نویسی هست.» (اینجوری میفهمه باید روی کلمات کلیدی مرتبط مانور بده.)
۴. محدودیتها و فرمت (Constraints & Format) رو بذار!
این بخش مثل یه خطکش عمل میکنه که خروجی رو دقیقاً اون چیزی که میخوای در میاره.
- مثلاً: «خروجی باید حتماً در قالب یه جدول باشه، بدون مقدمه و موخره اضافی.» یا «طول متن بیشتر از ۶۰۰ کلمه نشه.» یا «فقط از لحن محاورهای و دوستانه استفاده کن.»
ترفند های خفن برای پرامپت نویسی برای نتایج حیرتانگیز
حالا که ساختار رو بلدی، وقتشه بریم سراغ ترفند های خفن برای پرامپت نویسی که مدلهای زبان رو واقعاً به چالش میکشند و نتایج رو دگرگون میکنند.
۱. ترفند زنجیره تفکر (Chain-of-Thought – CoT)
این ترفند خفن برای پرامپت نویسی رو برای حل مسائل پیچیده یا تحلیلهای عمیق به کار ببر. مدلهای هوش مصنوعی وقتی با یه سؤال سخت روبرو میشن، ممکنه یه جواب سرسری بدن.
- راهکار: ازش بخواه که قبل از جواب نهایی، قدم به قدم مراحل فکر کردنش رو بنویسه.
- عبارت جادویی: «قبل از ارائه پاسخ نهایی، لطفاً مراحل استدلال و تفکر خود را گام به گام شرح دهید.»
- نتیجه: مدل مجبور میشه عمیقتر فکر کنه، استدلالش رو بررسی کنه و به یه پاسخ دقیقتر برسه. این ترفند های خفن برای پرامپت نویسی واقعاً هوش مصنوعی رو باهوشتر میکنه!
۲. ترفند پرامپت منفی (Negative Prompting)
معمولاً ما میگیم چی میخوایم. ولی یه ترفند خفن اینه که بگی چی نمیخوای!
- مثلاً: «این متن رو بنویس، اما مطلقاً از کلمهی “انقلابی” یا “شگفتانگیز” استفاده نکن.» یا «لحن نباید رسمی و اداری باشه.»
- نتیجه: با تعیین این خط قرمزها، هوش مصنوعی از دام کلیشهها و کلمات تکراری خلاص میشه و خروجی تمیزتری بهت میده.
۳. ترفند بازخورد و اصلاح (Iterative Refinement)
هیچکس از اول بهترین پرامپت دنیا رو نمینویسه! بزرگترین ترفند های خفن برای پرامپت نویسی اینه که مدل رو به یه همکار تبدیل کنی.
- چطوری؟ به جای اینکه یه پرامپت جدید بنویسی، به مدل بگو: «این خروجی خوب بود، اما لطفاً بخش دوم رو کوتاهتر کن و یه مثال بهش اضافه کن.»
- چرا خوبه؟ چون مدل زمینه مکالمه قبلی رو یادش میمونه و اصلاحات رو دقیقتر اعمال میکنه.
۴. ترفند الهام از SEO (تکنیکهای محتوایی)
همونطور که توی مقاله مرجع خودتون هم هست، میتونیم از مدل بخواهیم کارهای SEO رو برامون انجام بده. اینها هم جزو ترفند های خفن برای پرامپت نویسی حساب میشن:
- تحقیق کلمات کلیدی: «لیستی از ۱۰ کلمه کلیدی طولانی (Long-tail keywords) مرتبط با ترفند های خفن برای پرامپت نویسی تولید کن.»
- ایدهیاب محتوا: «۵ تا ایده برای عنوان پست وبلاگ درباره “پرامپت نویسی” بده که لحنشون پرسشی باشه و کنجکاوی ایجاد کنه.»
- تولید متا: «یه متادیسکریپشن جذاب برای این مقاله بنویس که کلمه کلیدی “ترفند های خفن برای پرامپت نویسی” توش باشه و کاربر رو برای کلیک تشویق کنه.»
کار با دادههای بزرگ و پیچیده
یکی دیگه از ترفند های خفن برای پرامپت نویسی اینه که مدل رو برای کارهای سنگین و تحلیل دادههای حجیم به کار بگیری.
۱. استفاده از جداکنندهها (Delimiters)
وقتی یه عالمه متن یا داده داری که میخوای مدل روش کار کنه، حتماً اون دادهها رو با یه چیز مشخص از پرامپت اصلی جدا کن.
- مثلاً:
لطفاً متن زیر رو خلاصه کن و فقط نکات کلیدی رو استخراج کن. متن: """ (اینجا کل متنت رو پیست کن) """ - نتیجه: این جداکنندهها (مثل سهتا کوتیشن
""") به مدل کمک میکنن که بفهمه کدوم قسمت دستور توئه و کدوم قسمت دادهی ورودی. این اشتباهات رو کم میکنه.
۲. پرامپت مقایسهای (Comparative Prompt)
مدلهای زبان توی مقایسه کردن خیلی خوب عمل میکنن، به شرطی که درست ازشون بخوای.
- ترفند: «نقش یه مشاور سرمایهگذاری بیطرف رو بازی کن. مزایا و معایب سرمایهگذاری در طلا رو در مقابل سرمایهگذاری در بورس، توی یه جدول دو ستونه مقایسه کن. تمرکزت روی ریسک و بازده باشه.»
- این ترفند خفن برای پرامپت نویسی باعث میشه مدل یه تحلیل ساختاریافته و همهجانبه بهت بده.
۳. خلاصه نویسی هدفمند
خلاصهنویسی ساده رو که همه بلدن. اما یه ترفند خفن اینه که به مدل بگی خلاصهنویسی رو با چه هدفی انجام بده.
- مثلاً: «این سند رو بخون. خلاصهای یک پاراگرافی ازش تهیه کن که فقط برای یه مدیر عامل مناسب باشه. یعنی فقط روی تصمیمهای مهم و مالی تمرکز کن و جزئیات عملیاتی رو حذف کن.»
ترفند های خفن برای پرامپت نویسی خلاق و محاورهای
تو از من خواستی که لحن مقاله فارسی محاورهای باشه، پس میدونی که لحن چقدر مهمه! این چند تا ترفند خفن بهت کمک میکنه تا خروجیهای جذاب و انسانی داشته باشی.
۱. مشخص کردن لحن و احساس
به جای اینکه بگی “لحن خوب”، دقیق باش!
- مثلاً: «مقاله رو با لحنی صمیمی، محاورهای و کمی شوخ بنویس، انگار داری برای دوستت توضیح میدی.» یا «متن رو جوری تنظیم کن که خواننده هیجانزده بشه و سریعاً دست به کار بشه.»
- ترفند های خفن برای پرامپت نویسی در بخش لحن، مشخص کردن احساسات خاص مثل دلگرمی، شک، کنجکاوی، یا هیجان رو شامل میشه.
۲. شبیهسازی سبک نویسندگی
تو میتونی از مدل بخوای شبیه نویسندهی مورد علاقهات بنویسه!
- مثلاً: «داستانی بنویس با این موضوع: [موضوع]. لحن و سبک روایت باید شبیه مجموعه کتابهای “کلیدر” اثر محمود دولتآبادی باشه.» (البته این یه مثال سطح بالاست، برای شروع میتونی بگی: «با لحن کتابهای انگیزشی بنویس.»)
۳. استفاده از دیالوگ و مثال
برای محتوای آموزشی، از مدل بخواه که از دیالوگهای ساختگی یا مثالهای روزمره استفاده کنه.
- ترفند: «توی این توضیح، یه دیالوگ کوتاه بین دو تا کاربر مبتدی هوش مصنوعی بیار تا مفهوم ترفند های خفن برای پرامپت نویسی رو بهتر بفهمیم.»
- این کار متن رو از حالت خشک و علمی خارج میکنه و جذب مخاطب رو بالا میبره.
جمعبندی نکات و چکلیست نهایی
خلاصه ترفند های خفن برای پرامپت نویسی که یاد گرفتیم، اینها هستن:
- نقش رو تعیین کن: (تو کی هستی؟) همیشه به مدل بگو که چه هویتی داره (مثلاً متخصص SEO، آشپز، برنامهنویس).
- وظیفه رو شفاف کن: (دقیقاً چی میخوای؟) از افعال عملی استفاده کن (بنویس، مقایسه کن، تحلیل کن).
- زمینه رو کامل کن: (برای کی؟ با چه اطلاعاتی؟) مخاطب و هدف نهایی رو مشخص کن.
- محدودیت بذار: (باید و نبایدهات چیه؟) از پرامپت منفی برای حذف موارد ناخواسته استفاده کن.
- از CoT کمک بگیر: (چطور به جواب برسم؟) برای مسائل سخت، بخواه که مدل مراحل استدلال رو بنویسه.
- لحن رو محاوره کن: (چطور حرف بزنم؟) اگه لحن دوستانه و محاورهای میخوای، این رو صراحتاً تو پرامپت بیار.
وقتی این ترفند های خفن برای پرامپت نویسی رو یاد بگیری و ازشون استفاده کنی، دیگه هیچوقت خروجیهای بیخاصیت از هوش مصنوعی نمیگیری. تو فرماندهی رو به دست میگیری، نه هوش مصنوعی!
سوالات متداول
پرامپت نویسی فقط برای چتباتها کاربرد داره؟
نه بابا! این ترفند های خفن برای پرامپت نویسی رو میتونی برای همه ابزارهای هوش مصنوعی استفاده کنی: تولیدکنندههای عکس (مثل Midjourney)، ابزارهای کدنویسی، ابزارهای ساخت موسیقی و حتی ابزارهای تحلیل داده. هر جا که با هوش مصنوعی حرف میزنی، پرامپت نویسی مهمه.
چطور میتونم چگالی کلمه کلیدی رو تو پرامپت بالا ببرم؟
راستش رو بخوای، بهترین ترفند خفن برای پرامپت نویسی اینه که کلمه کلیدی اصلی (مثل ترفند های خفن برای پرامپت نویسی) رو توی بخش وظیفه و زمینه به صورت طبیعی تکرار کنی و از هوش مصنوعی بخوای که خودش هم همین کار رو توی خروجی تکرار کنه. اما زیادهروی نکن که شبیه اسپم نشه!
ترفند زنجیره تفکر (CoT) واقعاً جواب میده؟
بله، صد در صد! تحقیقات نشون داده وقتی از هوش مصنوعی میخوای مراحل رو توضیح بده، دقت پاسخهاش توی مسائل پیچیده و استدلالی خیلی بالاتر میره. این یکی از قویترین ترفند های خفن برای پرامپت نویسی به حساب میاد.
اگه خروجی اول هوش مصنوعی خوب نبود، پرامپت رو عوض کنم؟
نه، بهترین کار اینه که از ترفند بازخورد و اصلاح استفاده کنی. یعنی به جای اینکه پرامپت رو کلاً حذف کنی، بگو: «این قسمت خوبه، اما بخش آخر رو اصلاح کن و اطلاعات جدید رو بهش اضافه کن.» اینطوری مدل یادگیری بهتری داره.
فرق پرامپت نویسی محاورهای با رسمی چیه؟
توی پرامپت نویسی محاورهای، باید از کلماتی مثل «رفیق»، «ببین»، «بابا»، «چطور شده؟» و جملات شکسته استفاده کنی. توی پرامپت نویسی رسمی، باید دستورات واضح، بدون احساسات و با ساختار کامل جملات رو به کار ببری. این موضوع توی بخش محدودیتها کاملاً باید مشخص شه.


