اولین چیزی که باید بدونی اینه وقتی میگی نحوه کار با chatgpt، یعنی یه مسیر خیلی ساده ولی حسابشده برای استفاده از این ابزار هوش مصنوعی قوی. امروز توی این مقاله از سایت راون طالع قرار نیست پیچیده باشه؛ بلکه هدفمون اینه که با یه لحن خودمونی و جملههای خیلی ساده بگیم چطوری ثبتنام کنی، چطوری شروع به پرسیدن سؤال کنی، چه محدودیتهایی داری، و کلاً از کد نویسی و حل ریاضی بگیر تا ارسال فایل و صحبت صوتی و سفارشیسازی (ساخت GPT خودت) رو باهاش انجام بدی.
عنوان های این مقاله
اصلاً چیه این ChatGPT؟
بهزبان خودمونی، ChatGPT یه ربات چتگفتوگوست که با مدلهای قدرتمند هوش مصنوعی از جمله GPT‑4o ساخته شده. این مدل از همه لحاظ قویِ: هم متن رو دقیق میفهمه، هم میتونه عکس و صدا تحلیل کنه، حتی اگر Plus یا Pro باشی، میتونی بهش فایل هم بدی تا تحلیل کنه یا مطالبش رو برات خلاصه کنه. OpenAI این مدل رو در سال ۲۰۲۴ معرفی کرد و حالا دسترسی به بعضی ویژگیش برای نسخه رایگان هم باز شده.
اگه موبایلت یا لپتاپت باز باشه و آیکون ChatGPT رو لمس کنی، شاید اول حس کنی فقط یه چت سادهست، ولی در پشت صحنه، مدلی کار میکنه که هم متن رو مینویسه، هم میفهمه، هم ترجمه میکنه و هم مجبور نیست سوال تو بپرسه؛ بلکه خودش پیشنهاد بده. خلاصه اینکه، وقتی دنبال «نحوه کار با chatgpt» میگردی، باید بدونی با یه همراه دیجیتالی روبهرویی که خیلی باهوشه، ولی با رابط کاربری ساده.
ثبتنام در ChatGPT
وقتی میخوای شروع کنی به یادگیری «نحوه کار با chatgpt»، مرحله اول ثبتنامه.
ابتدا باید بر دیوایست وارد سایت رسمی ChatGPT (معمولاً chat.openai.com) بشی. بعدش میتونی ثبتنام کنی با ایمیل یا حساب Google / Apple / Microsoft. من اکثراً ایمیل پیشنهاد میدم، چون بعداً بهتره اطلاعاتت مستقل باقی بمونه. وقتی ایمیل و پسورد گذاشتی، ایمیل تأیید برات میاد؛ اون رو باز میکنی و تأییدش میکنی تا وارد داشبورد شی. روند کاملاً سادهست و فارسی و انگلیسی کنار هم میآید.
در نهایت، وقتی لاگین شدی، ازت پرسیده میشه: نسخه رایگان میخوای یا Plus میل داری؟ توضیحی که سادهس: نسخه رایگان برای شروع خوبه، اما امکانات مثل آپلود فایل، تحلیل تصویر یا صدا و سرعت بالا رو فقط Plus در اختیار میذاره؛ همه این موارد در ادامه توضیح داده میشه. همین روند مشخص هست و توی کمکبرنامه ChatGPT هم توضیحش موجوده.
چه کارایی میتونی با ChatGPT انجام بدی؟
حالا که از «نحوه کار با chatgpt» شروع کردی و وارد شدهای، وقتشه که بقیه قابلیتها رو کشف کنی.
- چت متنی و مکالمه: یه سوال ساده مثل «چطوری فایل صوتی به متن تبدیل کنم؟» یا «در مورد شیخ بهایی یه داستان جذاب بگو» بنویس؛ مدل با زبان کاملاً طبیعی پاسخ میده، مثلاً میگه: «اول فایل رو upload کن، سپس دستور بده…»
- حل معادلات ریاضی و گامبهگام: مثلاً بگی “معادله درجه دو: x2−5x+6=0x^2 – 5x + 6 = 0x2−5x+6=0 رو حل کن” تا هم جواب اعشاری رو بده و هم مراحل رو توضیح بده، انگار یک معلم خصوصی روبهات گذاشتی.
- کدنویسی، رفع اشکال، تولید API یا درس پروژه: از پایتون بگیر تا JavaScript، میتونی بطلبی که کد بنویسه یا Bug کد تو رو باگفایِکس کنه.
- ترجمه و تولید محتوا: چه بخوای متن انگلیسی رو فارسی کنی یا محتوای فارسی رو برای ایمیل یا سایت بنویسی، ChatGPT این قابلیت رو براساس GPT‑4o ارائه میده.
- خلاصهسازی و تحلیل فایل PDF یا CSV: فقط نسخه Plus نیست؛ نسخه رایگان هم محدوداً این کار رو انجام میده، اما محدودیت حجمی داره و تحلیلی نیست همیشگی. نسخه Plus بهخاطر مصرف GPT‑4o کاملاً حرفهایتره.
با تمام این مثالها، وقتی دنبال «نحوه کار با chatgpt» میگردی، منظور دقیقاً همینجاس: میدونی الان چی دربارهاش بدونی و میتونی بهسادگی ازش استفاده کنی.
چگونه میتونی هر فایلی بخوای بفرستی؟
یکی از مهمترین جنبههای نحوه کار با chatgpt، اینه که بدونی چه نوع محتوایی برای مدل قابلفهمه چه برای نسخه رایگان و چه برای Plus/Pro.
١. ارسال فایل متنی یا PDF/CSV
اگر Free هستی، توی یه بازه زمان معقول معمولاً میتونی تا ۳ فایل در روز آپلود کنی و اندازهشون حدود ۲۰–۲۵ مگابایته (با محدودیت حجمی). اما اگر ChatGPT Plus باشی، در هر ۳ ساعت ممکنه داشته باشی تا ۸۰ فایل با سرعت خوب بارگذاری و تحلیل بشن با فرض اینکه هر فایل زیر ۵۰ مگابایت باشه. نوع فرمتهایی که پشتیبانی میشه: PDF، TXT، CSV، DOCX، PPTX، ZIP حاوی کد، و سایر فایلهای نصبی (بسته به اعلان آپدیتها).
٢. ارسال عکس/تصویر
در نسخه Plus (و بهزودی Pro یا Team)، میتونی تصویر آپلود کنی برای تشخیص متن داخل تصویر، طرحبندی، یا حتی تحلیل عکس پیچیده. این قابلیت از ویژگیهای GPT‑4o Image Generation است که در مارس ۲۰۲۵ منتشر شد و به همهی کاربران شامل رایگان با نرخ استفاده محدود فعال شده. در نسخه رایگان، تصویر هم میتونی ارسال کنی ولی ممکنه لزوماً تحلیل نشه یا بهصورت محدود عمل کنه.
٣. ارسال صدا / مکالمه صوتی
در نسخه Plus و بالاتر، قابلیت Voice Mode با مدل GPT‑4o وجود داره؛ یعنی میتونی بهصورت زنده صدات رو ضبط کنی، گرایش زبانیت رو بگی و مدل هم در لحظه جواب صوتی بده انگار اون یه آدم واقعی داره باهات حرف میزنه. نسخه رایگان این امکان رو برای همه نمیده، ولی گاهی با نسخههای آزمایشی میتونی امتحانش کنی.
تفاوتهای کلیدی بین اکانت رایگان و پولی (Plus / Pro)
برای اینکه کامل متوجه بشی در آموختن «نحوه کار با chatgpt» چه باید تغییر بدی، این بخش رو با دقت مطالعه کن.
نسخه رایگان (Free)
- استفاده از GPT‑4o Mini که هوشمندِ اما با محدودیت سرعت، پیام و قابلیتهای دیگر.
- اگر سر ساعتهای شلوغ وارد بشی، ممکنه پیغام «ChatGPT در این لحظه پر شده؛ لطفاً دوباره تلاش کن» رو ببینی بخاطر اولویتبندی کاربران Plus [OpenAI Help Center.
- محدودیت تون در upload فایل: تعداد کم، حجم محدود، اغلب بدون پشتیبانی تصویر/صدا.
- امکان استفاده از GPTهای ساختهشده توسط دیگران (از GPT Store)، ولی نه ساخت GPT سفارشی برای خودت.
- دسترسی محدود به ویژگیهایی مثل وب سرچ، Deep Research، memory و voice mode.
نسخه ChatGPT Plus (~۲۰ دلار در ماه)
- دسترسی کامل به GPT‑4o؛ مدل قدرتمند، سریع و نیمقیمت نسبت به GPT‑4 Turbo (تا ۲ برابر سریعتر و ۵ برابر بیشتر پیام).
- سرعت پاسخدهی بالا و اولویت در ترافیک بالا، بدون قطعی.
- امکان کامل برای ارسال و تحلیل فایل، کد، تصویر و صوت؛ همچنین Voice Mode و ساخت GPT سفارشی.
- دسترسی به ابزارهای پژوهشی مثل Deep Research (با سقف مصرف) و web browsing (در موارد پشتیبانیشده).
- در جولای ۲۰۲۵، فیچر جدید ChatGPT Agent هم برای کاربران Plus فعال شد که به شما اجازه میده تا ربات بهصورت خودکار چند مرحلهای کار انجام بده—مثلاً ایمیلها رو بخونه، پرزنتیشن بسازه، یا فرم پر کنه، تنها با یک فرمان راهانداز و با تأییدیه توی هر مرحله. خاموشیهای حافظه (memory off) و امنیتی تعبیهشده باعث امنیت بیشتری شده.
نسخه ChatGPT Pro (~۲۰۰ دلار در ماه)
- شامل همه امکانات Plus بهعلاوه اولویت دسترسی همیشگی، مصرف بالاتر برای Agent (مثلاً ۴۰۰ پیام Agent در ماه)، مدلهای اختصاصی بزرگ مثل o3 و GPT‑4.5 برای تحلیل بهتر.
- ابزارهای توسعه پیشرفتهتر برای پروژههای بزرگ، هوشمصنوعی سازمانی و API access.
- متناسب با کاربردهای علمی، تحقیقاتی یا تجاری سنگین، ارزش خرید داره اگر به قابلیتهای بیشتر نیاز داری.
جمعبندی نهایی
اگر تا اینجا تو مسیر «نحوه کار با chatgpt» باشی، الان باید کاملاً بدونی:
- بدون هیچ هزینهی اولیه میتونی شروع کنی و با نسخه رایگان وارد دنیای هوش مصنوعی بشی؛
- اگه خواستی قابلیتهای بیشتر مثل تحلیل فایل، ارسال عکس/صدا، ساخت GPT یا استفاده از ویژگیهای agentic داشته باشی، Plus گزینهی خیلی خوبیست؛
- در مورد Pro هم اگر حجم زیادی از پروژه مطرحه یا نیاز به API و استراتژی هوشمند مدیریت دیتا داری، گزینه مناسبیه.
سؤالات متداول
آیا نسخه رایگان میتونه فایل صوتی یا عکس handle کنه؟
نسخه رایگان محدودیت زیادی داره. در اغلب موارد صرفاً فایلهای متنی ساده رو با تعداد محدود (۳ تا در روز) میپذیره و تحلیلشون هم سادهست. اما ویژگی Voice Mode و تحلیل تصویر/صدا فقط در نسخه Plus فعال و با کیفیت بالا در دسترس هستند.
آیا نسخه رایگان هم به GPT Store دسترسی داره؟
بله، میتونی GPTهایی که کاربران دیگه ساختن رو ببینی و باهاشون کار کنی، اما قابلیت ساخت GPT شخصی برای رایگانها فعلاً فعّال نیست. برای ساخت Custom GPT باید Plus یا Pro باشی.
دادههایی که به ChatGPT میدی برای آموزش مدل استفاده میشن؟
بهصورت پیشفرض بله، اما میتونی این ویژگی رو غیرفعال کنی. کافیست وارد Settings > Data Controls بشی و گزینه “Improve the model for everyone” رو خاموش کنی با اینکار گفتگوهای جدید از استفاده برای آموزش خارج میشن، ولی history فعلیت همچنان محفوظ میمونه.
اگر ChatGPT Plus رو بردارم و بعد خواستم لغو کنم، چی؟
اشکالی نداره؛ اشتراک ماهانه هست و هیچ تعهد سالانهای نداره. هر وقت خواستی لغوش کنی، از طریق Settings اقدام کن. حسابت به نسخه رایگان برمیگرده و چیزی از دست نمیدی، فقط برخی ویژگیها از دسترس خارج میشه.
آیا با chatgpt میشه یه اپ یا ابزار ساخت؟
قطعاً! در نسخه Plus و Pro میتونی GPT شخصیسازیشده خودتو بسازی و منتشر کنی. همچنین با API و Agent مخصوص تو میتونی ابزارهایی برای کارهای خاص بسازی؛ مثلاً یه جمعکننده ایمیل، تحلیلگر داده یا ابزار پاسخگوی خودکار برای سایتت.
